Ovaj praznik posvećen je dvojici braće, lekarima i čudotvorcima iz Rima, koji su tokom celog života besplatno lečili ljude i životinje polaganjem ruku, tražeći od pacijenata zauzvrat samo veru u Isusa Hrista. Zbog svog principa da nikada ne naplaćuju medicinsku pomoć dobili su naziv “besrebrenici”. Prema crkvenom predanju, braća su stradala mučenički 284. godine nakon što ih je iz zavisti kamenovao njihov nekadašnji učitelj, takođe lekar, i sakrio njihova tela kod potoka. Iako je među braćom pred smrt došlo do nesuglasica jer je Damjan uzeo mali dar od jedne izlečene žene, narod ih je, prateći Božje otkrovenje, sahranio u zajedničku grobnicu.
U srpskoj narodnoj tradiciji današnji dan prati niz verovanja i zabrana. Stari običaji nalažu da se danas strogo izbegavaju teški fizički poslovi, dok posebnu opreznost treba da pokažu radnici koji obavljaju poslove na velikim visinama. Veruje se i da Sveti Vrači štite narod od udara groma, zbog čega se preporučuje boravak u kući.
Budući da su Kozma i Damjan prepoznati kao zaštitnici obolelih, u narodu se veruje da je današnji dan idealan za izgovaranje molitve za ozdravljenje. Prema narodnom utemeljenju, ovu molitvu treba čitati narednih 40 dana uzastopno kako bi se sačuvalo zdravlje i donelo blagostanje u dom. Vernici danas masovno posećuju hramove, gde se mole pred ikonama svetih lekara, na kojima su oni najčešće prikazani sa lekarskim kovčežićima i priborom za pripremu lekova.
Izvor: SPC