Sveti Jovan zauzima posebno mesto u hrišćanskom svetu. Osim Gospoda Isusa Hrista i Presvete Bogorodice, on je jedina ličnost čije se ime proslavlja više puta u godini, čime Crkva jasno ukazuje na njegovu duhovnu veličinu i ulogu u delu spasenja čovečanstva.
Sveti Jovan je bio savremenik i vršnjak Isusa Hrista. Rođen je u porodici prvosveštenika Zaharija i majke Jelisavete, rođake Presvete Bogorodice. Njegovo rođenje bilo je čudo Božije, najavljeno od strane Anđela baš kao i Hristovo.
Svoju mladost proveo je u Jordanskoj pustinji, u strogom postu i molitvi, pripremajući se za svoju misiju. U svojoj 30. godini počeo je da propoveda pokajanje, okupljajući mnoštvo naroda rečima koje i danas odjekuju:
“Pokajte se, jer se približilo Carstvo nebesko! Pripremite put Gospodnji!”
Njegova ličnost objedinjuje tri velike titule:
-
Preteča – jer je svojim dolaskom i besedom najavio Mesiju.
-
Krstitelj – jer je upravo on u vodama Jordana krstio Gospoda Isusa Hrista.
-
Prorok – jer je bio jedini prorok kojem je bilo dato da lično vidi i prstom pokaže Onoga čiji je dolazak decenijama najavljivao, rekavši: “Gle, Jagnje Božje koje uzima na sebe grehe sveta.”
Sveti Jovan je ostao upamćen kao beskompromisni borac za istinu i moral. Nije se ustručavao da javno prekori cara Iroda Antipu zbog grešne veze sa snahom Irodijadom. To ga je koštalo života po nalogu Irodijade i njene kćeri Salome, Jovanu je u tamnici odsečena glava.
Sudbina njegovih svetih moštiju je kroz vekove bila burna. Jevanđelist Luka uspeo je da prenese desnu ruku svetitelja (onu kojom je krstio Hrista) u Antiohiju. Ova velika svetinja danas se čuva u Cetinjskom manastiru u Crnoj Gori, gde hiljade vernika svake godine prilazi da primi blagoslov od ruke koja je dotakla glavu Spasitelja.
Jovanjdan je jedna od najzastupljenijih krsnih slava kod Srba, odmah iza Nikoljdana, Đurđevdana i Aranđelovdana. Za ovaj dan vezuju se brojni narodni običaji, a veruje se da se na Jovanjdan ne treba dirati nož, u znak sećanja na svetiteljevo stradanje.
Danas se u domovima širom zemlje lomi slavski kolač i pali sveća u čast svecu koji je bio “najveći među rođenima od žena”, pozivajući nas na mir, praštanje i duhovnu budnost.
Izvor: SPC