Prema istorijskim i žitijnim izvorima, Timotej i Mavra su stradali krajem 3. ili početkom 4. veka, u vreme vladavine rimskog cara Dioklecijana, poznatog po sistematskom progonu hrišćana. Samo dvadeset dana nakon venčanja, bračni par je priveden pred tivaidskog namesnika Ariana. Timotej, koji je vršio dužnost crkvenog oca u svom mestu, javno je odbio da prinese žrtve paganskim idolima, nakon čega su otpočela surova mučenja.
Uprkos početnom strahu, Mavra se, ohrabrena muževljevim stavom, takođe izjasnila kao hrišćanka. Nakon višestruke torture, koja je uključivala i fizičko sakaćenje, oboje su osuđeni na smrt raspećem na krst. Istorijski zapisi navode da su supružnici, razapeti jedno naspram drugog, proveli devet dana u svesnom stanju, međusobno se bodreći, da bi desetog dana preminuli.
Kroz vekove, istorijsko stradanje ovog para duboko se utisnulo u narodnu tradiciju na Balkanu, transformišući se u specifične lokalne običaje.
S obzirom na to da je Mavra pretrpela mučenje čupanjem kose, u narodu se razvilo verovanje da na ovaj dan ne bi trebalo skraćivati niti šišati kosu. Tradicionalno se smatralo da poštovanje ovog običaja donosi stabilnost u bračnim zajednicama, dok su ga samci praktikovali u veri da će lakše pronaći životnog partnera.
Izvor: SPC