Svetitelj je rođen u Jerusalimu pod imenom Neanije i bio je visoki vojni zapovednik u službi rimskog cara Dioklecijana. Nakon čudesnog priviđenja krsta na putu za Aleksandriju, gde je bio poslat da progoni hrišćane, vojvoda je promenio veru, pretrpeo velika mučenja u tamnici i dobio ime Prokopije.
U srpskom narodu ovaj svetac se ubraja među ognjene svetitelje i smatra se jednim od 18 praznika u godini kada se strogo odlažu svi teži i važniji poslovi. Tradicionalna verovanja zabranjuju kupanje u rekama i otvorenim vodama, kao i bilo kakve radove oko kopanja zemlje ili šivenja platna.
Sveti Prokopije se u narodu poštuje kao zaštitnik dece i mladenci, pa se njegovo ime obavezno pominje tokom crkvenog čina venčanja, a dan se smatra povoljnim za svadbe. Ovaj praznik kao svoju zanatsku slavu tradicionalno obeležavaju kamenoresci, bunardžije i rudari.
Istorijski podaci pokazuju da se ruka ovog svetitelja dugo čuvala u manastiru u Nišu, da bi nakon turskog osvajanja bila preneta u susedno mesto koje je po njemu dobilo ime Prokuplje. Trag ovim svetim moštima izgubio se tokom 18. veka, ali je poštovanje svetitelja opstalo do danas.