Po značaju, Mitrovdan zauzima peto mesto na listi najvećih srpskih slava, a predstavlja i dan krsnog imena za neke esnafe, kao i dan održavanja zavetine u brojnim mestima širom Srbije.
Mitrovdan je stajaći praznik, što znači da se uvek slavi istog datuma. Posvećen je antičkom komandantu Soluna iz trećeg veka, koji je stradao i pogubljen zbog svoje nepokolebljive vere i širenja hrišćanstva. Zbog svoje vojne službe i junačke odbrane vere, Sveti Dimitrije se poštuje kao jedan od najvažnijih pravoslavnih svetitelja-vojnika.
Prema crkvenim spisima, Dimitrije je rođen u Solunu u trećem veku, za vreme vladavine cara Maksimilijana. Vaspitavan je u hrišćanskom duhu. Nakon očeve smrti, nasledio je vojvodsko zvanje, ali je, umesto da sprovodi carevu zapovest o istrebljenju hrišćana, on sam otvoreno propovedao hrišćanstvo.
Kada je car Maksimilijan saznao da je namesnik Dimitrije hrišćanin i da je mnoge preobratio, naredio je da bude utamničen, a potom izboden kopljima dok se molio.
Solunski hrišćani su njegovo telo tajno sahranili. Naknadno, velmoža Leontije iz Ilirije, izlečen od teške bolesti na grobu mučenika, podigao je u njegovu čast crkvu. Prilikom iskopavanja temelja crkve pronađene su i mošti Svetog velikomučenika Dimitrija.
- Mirotočivi: Veruje se da je njegov grob odiso mirisom bosiljka i smirne, zbog čega je i dobio nadimak Mirotočivi.
- Zaštitnik Soluna: Proglašen je svecem i zaštitnikom grada Soluna. Crkveni spisi navode da je potom sveti Dimitrije „bdeo nad svojim gradom i spasavao ga zemljotresa i drugih nesreća“.
- Putovanje moštiju: Njegove mošti su skoro osam vekova provele u Italiji, u gradu San Lorenco, ali su, na insistiranje Grka, vraćene – veći deo 1978. (glava) i veći deo ostatka 1980. godine. I danas se nalaze u crkvi Svetog Dimitrija u Solunu, koja je od 1989. godine na listi svetske kulturne baštine od izuzetnog značaja.
Pravoslavni vernici i danas slave ovog velikomučenika, verujući u njegove isceliteljske moći. U Srbiji su Svetom Dimitriju posvećeni brojni hramovi, kojih ima više od 120.
Izvor: SPC